Karaktervorming op shool

Download This Document (.pdf)

• Karaktervorming

  Karaktervorming en het vormen van goede gewoonten dient meer aandacht te krijgen in het onderwijs in Nederland: jong geleerd is oud gedaan! Volgens Aristoteles zijn goede gewoonten onontbeerlijk voor een gelukkig leven, en met het ontwikkelen ervan kan het beste vroeg begonnen worden. Maar ook op de middelbare school is het van groot belang om als school er niet zomaar uit te gaan van de zelfdiscipline en andere deugden van leerlingen, maar de ontwikkeling ervan gericht te blijven volgen.

  Inleiding

  Leraren en scholen hadden oorspronkelijk een belangrijke morele autoriteit, die de afgelopen decennia sterk is afgenomen. Veel leraren zien het karakter van hun leerlingen als een natuurlijk vaststaand gegeven, waar niet veel aan te veranderen is. Hoewel ook veel leraren nog steeds met grote inzet werken aan het ontwikkelen van goed gedrag op school, zien velen het ook niet als hun taak om zich ook bezig te houden met het vormen van karakters: zij willen hun vak onderwijzen, en terecht. Inderdaad is karaktervorming in de eerste plaats een taak van de ouders, en als de ouders niet meerwerken, kunnen leraren weinig beginnen. Toch hebben veel leraren een dermate grote invloed op het leven van kinderen, en vervullen zij een zodanige voorbeeldfunctie, dat het toch van groot belang is dat zij zich ook richten op de vorming van de hele persoonlijkheid -inclusief goede gewoonten en het karakter.

  De vele organisatorische en pedagogische vernieuwingen hebben bovendien de aandacht en energie juist afgeleid van werkelijke vorming, terwijl de huidige pedagogische stromingen steeds meer de nadruk hebben gelegd op spontane, natuurlijke ontwikkeling, ten koste van de noodzaak tot actieve en gerichte vorming.

  Daarnaast heeft de psychologische wetenschap sinds de jaren '60 mensen opgeroepen om zichzelf en hun emoties zo veel mogelijk te uiten, maar deze verheerlijking van het subjectieve en individuele gevoel is zodanig doorgeschoten dat de belangrijke harmonie tussen verstand en gevoel steeds moeilijker te vinden is. 

  Dit alles heeft ertoe geleid het onderwijs kampt met grote motivatie, discipline en concentratie problemen.  Veel kinderen en jongeren krijgen steeds meer vrijheid om te doen wat zij willen en hun eigen gang te gaan, maar tegelijkertijd wordt hen steeds minder geleerd hoe hiermee om te gaan. Teveel kinderen vallen buiten de boot: sommigen door echt te ontsporen en schooluitval, maar een groot deel door zich niet half zo goed te ontwikkelen als mogelijk zou zijn met meer discipline, structuur en echte motivatie. 

  Terug naar de basis dus: karaktervorming en het ontwikkelen van de innerlijke orde die ten grondslag ligt aan een gelukkig leven.

  Ware persoonlijke vrijheid is geen natuurlijk gegeven toestand, en zeker geen gevoel te kunnen doen wat je wil, maar het product van de innerlijke orde die gevormd wordt door opvoeding en goed onderwijs.  De kwaliteit van het onderwijs gaat hand in hand met de kwaliteit van de opvoeding. Daarom pleit stichting Aristoteles ervoor dat scholen hun verantwoordelijkheid ook voor de karaktervorming van kinderen in hogere mate gaan nemen, en dat hen de mogelijkheden daartoe worden geboden. Wij propageren dus niet nogmaals een vernieuwing van organisatie, structuur of indeling, maar juist een bewustwording van het belang van en een nieuw elan voor karaktervorming en goede morele en intellectuele gewoonten.  Dat is een kwestie van de algehele cultuur op school. Het is van het grootste belang om in de discussies over het onderwijs veel gerichter aandacht te gaan besteden aan het principe van karaktervorming in het onderwijs. 

  In de eerste plaats dragen ouders de verantwoordelijkheid voor de morele en karaktervorming van hun kinderen, en scholen kunnen dit uiteraard niet alleen. Daarom pleiten wij voor een gezamenlijke inzet van huis, school en buurt om opvoeding en onderwijs in goede banen te leiden.

  Het begrip deugd is een belangrijke richtlijn bij karaktervorming. Daarom pleiten wij voor een nieuwe bewustwording van de deugdenleer, zoals die in via de klassieken en het christendom aan ons is overgeleverd, en dat scholen, leraren, ouders en ook leerlingen zelf meer kennis nemen van deze traditie. Het zou ook een wezenlijk onderdeel moeten zijn van iedere lerarenopleiding, en minstens zo in de aandacht moeten staan als de verschillende competenties. . Meer over deugden.

  
  De Principes van Karaktervorming:

   

  • Niet het kind als zodanig dient centraal te staan in het onderwijs, maar de vorming van hem of haar tot een verantwoordelijk, vrij en ontwikkeld persoon. Niet wat het kind ís, maar wat het kan worden.
  • In de huidige tijd hebben kinderen en jongeren niet minder discipline, structuur en aanmoediging nodig dan vroeger, maar méér, omdat zij steeds meer vrijheid krijgen om te doen waar zij zin in hebben, terwijl hen steeds minder wordt geleerd hoe met die vrijheid om te gaan.
  • Goed onderwijs begint bij de capaciteit van kinderen om controle te krijgen over zichzelf. Het ontwikkelen van zelfdiscipline is het resultaat van een spiritueel proces van zelfoverwinning op de negatieve krachten, zoals gemakszucht. Hiervoor hebben kinderen de steun en structuur van ouders en leraren nodig. De persoonlijke zelfdiscipline, de verantwoordelijkheid, en zelfredzaamheid waar steeds meer vanuit wordt gegaan zijn geen gegeven toestand, maar juist een doel van onderwijs: niet het uitgangspunt maar het eindpunt. Zij kunnen door oefening en beoefening tot stand komen.
  • Gewoontevorming. Het leven en het onderwijs worden grotendeels beheerst door vaak passieve gewoontepatronen die bepalen wat en hoe wij iets ondernemen. Volgens Aristoteles is het ontwikkelen van goede gewoontes en deugden even belangrijk in het onderwijs als puur inzicht. Rekening houden met elkaar, beleefdheid, moed, hulpvaardigheid, beheersing, doorzettingsvermogen, trouw enzovoort zijn karakter eigenschappen die versterkt worden door ze te (be)oefenen. Door goede gewoontes en deugden ontwikkel je een goed karakter en word je een goed mens.
  • Vorming van het gevoelsleven: Volgens Aristoteles is goed leven en goede beslissingen nemen niet alleen een kwestie van de juiste gedachte en rationele onderbouwing, maar het impliceert ook het juiste gevoel. Zoals C.S. Lewis schreef: the head rules the belly through the chest. De wil om goed te handelen moet ondersteund worden door emoties en gevoelens tot stabiele sentimenten te vormen, binnen de culturele traditie.
  • Rust en structuur: Verschillende ontwikkelingen in de maatschappij, de televisie en verschillende aspecten van nieuwe onderwijsvormen zorgen voor een grotere vluchtigheid, rusteloosheid en ongebondenheid in het leven van kinderen. Daardoor is het voor veel kinderen moeilijker om tot rust te komen en met gerichte en volledige aandacht te leren werken, terwijl dat essentieel is voor het plezier en succes van het leren. Op school dienen kinderen te leren hetgeen ze doen zo goed mogelijk te doen, en met hun volledige aandacht. Op deze manier leren kinderen de waarde van zowel werken als van spel en ontspanning, en kan de school een plek worden waar zij zowel kunnen presteren als ontspannen, werken en op een goede manier van hun vrije tijd genieten.
  • Onderwijs heeft altijd een morele dimensie. Scholen en leraren hebben altijd een grote invloed op de ontwikkeling van het karakter van kinderen en jongeren. Onderwijs in de brede zin is daarom gericht op: "Het goede kennen, het goede liefhebben, en het goede doen."

   

  Deugden

  Het begrip karaktervorming gaat verder dan een appel aan normen en waarden. De begrippen "Normen en waarden" worden vaak gebruikt op een manier die de indruk wekt dat het alleen zou gaan om het zich houden aan een aantal maatschappelijk vastgestelde regels. Karaktervorming gaat over het beoefenen van deugden, hetgeen een veel ruimere en positievere betekenis heeft: zij zijn gericht op een goed en gelukkig leven. Daarbij gaat het om het verinnerlijken van goede karaktereigenschappen door oefening, tot zij een tweede natuur zijn geworden. En zoals Aristoteles al zei, om goede gewoonten te ontwikkelen moet je vroeg beginnen. Deugden zijn niet alleen gewoontes, want gaan ook over het nemen van de juiste beslissing in concrete situaties. Deugden, goede gewoonten en mentale discipline zijn een voorwaarde voor de persoonlijke vrijheid die de kroon op het succesvol onderwijs is. Karaktervorming in deze zin gaat ook verder dan het bespreken van bepaalde actuele kwesties in de klas, zoals de milieuproblematiek of het legaliseren van softdrugs, waar ook waarden aan te pas komen, maar vooral verschillende meningen worden benadrukt.

  De vier klassieke kardinale deugden zijn nog steeds toonaangevend, omdat de andere deugden er mee in verband staan: Wijsheid, Rechtvaardigheid, Maat, en Moed. Deugden zoals trouw, eerlijkheid en doorzettingsvermogen zijn tijdloos en universeel, geprezen in alle culturen. Dit klinkt misschien inmiddels ouderwets in de Nederlandse taal, maar in feite zijn het basisprincipes, die ten grondslag liggen aan de vorming van de menselijke natuur, nu evengoed als honderden jaren geleden. 

  Kinderen komen bij het opgroeien steeds in situaties terecht die moed, doorzettingsvermogen en de andere deugden vergen, en waar zij door om te leren gaan met die situaties de kwaliteiten ontwikkelen die ook in hun latere leven beslissend zijn. 

  Daarom pleiten wij voor een nieuwe bewustwording van de klassieke deugdenleer, en dat scholen, leraren, ouders en ook leerlingen zelf uiteindelijk kennis nemen van deze traditie, die zolang de basis heeft gevormd van het onderwijs. Het zou ook een wezenlijk onderdeel moeten zijn van iedere lerarenopleiding, en van groter belang zijn dan verschillende moderne pedagogische en psychologische theorieën over ontwikkeling alleen. 

  Gelukkig leren veel kinderen op scholen nog steeds verschillende normen en regels, en meestal om respect voor elkaar te hebben. Maar mede onder invloed van pedagogen zoals Piaget, is de nadruk is steeds meer komen te liggen op rationeel overleg met kinderen over deze en allerlei andere kwesties. "Het nieuwe leren" heeft de neiging om deze nadruk nog te versterken. Overleggen en praten met kinderen is goed, maar karaktervorming gaat zeker op de basisschool ook over het onbewuste "inslijten" van goede gewoontes, door oefening en gehoorzaamheid. Morele vorming van jonge kinderen kan nooit alleen berusten op overleg en rationeel debat, maar berust grotendeels op het onbewuste bijbrengen van goede gewoontes, en juist uitdrukken van gevoelens. Met name op basisscholen geldt vooral het belang van oefening, structuur en herhaling, de voorbeeldfunctie van de leraar en het lezen en vertellen van verhalen, zowel uit de Bijbel als uit andere boeken.

  De sociale deugden, zoals respect voor elkaar en tolerantie, en leren je in te leven in een ander, kunnen niet zonder ook de persoonlijke deugden te cultiveren, zoals bijvoorbeeld doorzettingsvermogen. Zonder de persoonlijke deugden worden ook de sociale deugden op den duur krachteloos.

  Onder karaktervorming in het onderwijs valt ook het vormen van een goede studiehouding: de belangrijkste basis voor geslaagd onderwijs is de controle van leerlingen over zichzelf om gedisciplineerd en geconcentreerd te leren werken. Scholen moeten het mogelijk maken dat leraren hun aandacht er zo veel mogelijk op kunnen richten dat leerlingen hun mentale discipline blijven ontwikkelen. Veel onderwijsvernieuwingen gaan uit van de veronderstelling dat als leraren zich terugtrekken, kinderen uit zichzelf wel deze kwaliteiten ontwikkelen, zeker met het juiste, systematisch uitgedachte onderwijsproces. Dat is een grote misvatting: het vergt constante aandacht en zorg.

   

  Uitgangspunten

  • Klassikaal les. Klassikaal lesgeven in niet te grote klassen biedt in principe de beste basis voor goed onderwijs: het geeft rust, overzicht, gezamenlijke doelstellingen en biedt ook ruimte voor een persoonlijke band met leerlingen zodat zij persoonlijke ondersteuning en aanmoediging kunnen krijgen.
  • 
    
  • Parate Kennis. Het verwerven van parate kennis is essentieel voor het onderwijs en iedere andere onderneming, en vaardigheden kunnen nooit zonder kennis verkregen worden. Het onderschatten van de rol van uit het hoofd leren van feiten is één van de belangrijkste oorzaken van de oppervlakkigheid en het gevoel van overladenheid in het

  huidige onderwijs. Kennis verruimt de geest, en biedt houvast en zelfvertrouwen in het leerproces. (meer over kennis en geheugen)

  • Vorming vanaf jonge leeftijd. Om bij kinderen een gedisciplineerde werkhouding, positieve eigenschappen, en goede gewoonten te ontwikkelen, moet op vroege leeftijd begonnen worden. Goed onderwijs biedt kinderen vanaf jonge leeftijd persoonlijke begeleiding en aanmoediging om hun natuurlijke nieuwsgierigheid en liefde voor leren te behouden, en is aangepast aan de ontwikkelingsfases van het kind.
  • Structuur en Regelmaat. Door oefening en herhaling in een gestructureerde leeromgeving kunnen kinderen zich onbewust de gewoonten en eigenschappen eigen maken die zo bepalend zijn voor hun latere vorming en scholing.
  • Hoofdrekenen. Mentale wiskunde versterkt de flexibiliteit van de geest. Het uit het hoofd kunnen maken van sommen en berekeningen, is essentieel op de lagere school en de lagere klassen van de middelbare school, om inzicht te geven in cijfers en formules, en zin en onzin te kunnen onderscheiden in wiskundige en wetenschappelijke gegevens. Het gebruik van rekenmachines kan pas in een later stadium worden ingevoerd.
  • Cultuur-historisch besef: Het onderwijs dient leerlingen cultureel­historisch besef bij te brengen: om vooruit te kijken naar de toekomst moet je eerst terugkijken naar het verleden. Goed geschiedenisonderwijs is een bron van wijsheid, en leert leerlingen waardering en eerbied voor de offers en prestaties van onze voorvaderen die het wonder van onze vrije samenleving hebben mogelijk gemaakt. De fakkel van de beschaving kan alleen brandend worden gehouden, als leerlingen een diepgaand begrip ontwikkelen van de Nederlandse geschiedenis en cultuur als onderdeel van de Westerse beschaving. Om deel te nemen aan de al drieduizend jaar durende dialoog van het Westerse denken, nam het lezen van de Klassieken lange tijd een prominente plaats in. Om de culturele traditie en morele wijsheid bewaard in de grote boeken van de beste denkers te herontdekken, pleiten wij ervoor dat met name op middelbare scholen een begin wordt gemaakt met het lezen van deze canon van "Great Books". Het goed en aandachtig lezen van de werken van de belangrijkste denkers uit de geschiedenis is één van de belangrijkste vormende activiteiten op school.
  • De dwaling van het nieuwe leren. Wij nemen stelling tegen de dwalingen van het nieuwe leren, de basisvorming en het studiehuis. Het te sterk centraal stellen van het experimenterend en ontdekkend leren van vaardigheden en de individuele zelfwerkzaamheid van kinderen gaat ten koste van gedegen kennis en de centrale rol van de leraar. Pogingen om het onderwijs op deze manier te moderniseren, werken averechts.
  • IT en informatie. De informatierevolutie maakt het belang van een gedegen, klassieke vorming alleen maar groter. Technologie en maatschappij veranderen snel.
  • Maar het grootste gedeelte van het onderwijs en de vorming tot een

   vrije en ontwikkelde persoon zijn al duizenden jaren hetzelfde. Computer en internet veranderen daar niets wezenlijks aan.

  Kennis en geheugen

  Parate kennis is essentieel voor het onderwijs en voor iedere onderneming, maar de rol ervan wordt steeds meer onderschat, bijvoorbeeld in de ideeën die ten grondslag liggen aan de Basisvorming. Vaardigheden kunnen nooit zonder kennis: je leert of doet altijd iets. Het onderschatten van de rol van het uit het hoofd leren en kennen van feiten, regels, jaartallen, woorden, formules, gedichten, grammatica etc. is één van de belangrijkste oorzaken van de vluchtigheid, oppervlakkigheid en het gevoel van overladenheid in het huidige onderwijs. Zonder parate kennis uit het hoofd te leren kan niemand goed informatie verwerken of bewerken.

  Ook voor zwakkere leerlingen is het belangrijk dat in het onderwijs belang wordt gehecht aan parate kennis; het biedt hen houvast en dat geeft zelfvertrouwen. "Stampen" alleen is onvoldoende, maar biedt een basis om de slag te gaan. Uit het hoofd leren wordt dan wat in het Engels heet, "learning by heart", en kennis heeft op zichzelf een belangrijke vormende functie: het verruimt de geest en verankert haar in de wereld.

  Zonder uit het hoofd geleerde kennis zijn leerlingen gedoemd stuurloos te zwalken - in plaats van te navigeren over de zee van kennis in onze informatiemaatschappij. Daarom zou het goed zijn om veel meer aandacht te besteden aan de noodzaak van parate kennis in het hele onderwijs, van basisschool tot universiteit. Het geheugen kan ook een bron zijn van plezier, door het kennen van favoriete gedichten en passages. Kleine kinderen leren nog gemakkelijk uit het hoofd, zeker als de feiten via een ritme of in een liedje worden geleerd, en dan vinden ze het vaak nog leuk ook. Het is essentieel dat kinderen op de basisschool veel meer het geheugen leren gebruiken, dat net als een spier getraind kan worden. Veel mensen herinneren zich ten slotte hun hele leven wat zij op de lagere school uit het hoofd hebben geleerd.

  Het was ook één van de  principes van de Trivium, het klassieke onderwijs van de artes liberales in logica, grammatica en rhetorica: jonge kinderen besteden veel tijd aan het leren van feiten en kennis, zodat zij als zij ouder worden en de leeftijd bereiken waarop het leggen van verbanden en de toepassing van kennis belangrijk wordt, zij kunnen voortbouwen op een gedegen basis van kennis. 

  "[The purpose is] to open the mind, to correct it, to refine it, to enable it to know, and to digest, master, rule, and use its knowledge, to give it power over its own faculties, application, flexibility, method, critical exactness, sagacity, resource, address, [and] eloquent expression ." Cardinal John Henry Newman

   

  het doel van onderwijs

  Het doel van onderwijs naar christelijke en klassieke vormingsidealen is het bijbrengen van deugd en wijsheid, tot de bloei van de hele menselijke persoon, met een scherpe en heldere geest en een solide basis van vakinhoudelijke kennis.  Onderdeel daarvan is dat leerlingen uiteindelijk zelf verantwoordelijkheid leren nemen voor hun morele en intellectuele

  Goed onderwijs is vorming van alle aspecten van de menselijke persoon: Het karakter, goede gewoontes, het gevoelsleven, het lichaam, het intellect en de ziel in harmonisch evenwicht. Dit cultiveren van de verschillende aspecten van de mens schept een gezonde en vrije persoon. Volgens Aristoteles zijn de belangrijkste dingen in het leven van waarde als doel op zichzelf, en niet alleen als middel tot iets anders: bijvoorbeeld vriendschap. Ook  geestelijke gezondheid is een doel an sich, net als lichamelijke gezondheid. Omdat het onderwijs steeds meer alleen als een instrument wordt beschouwd, voor carriére of succes, worden leerlingen steeds meer als klanten gezien en leraren als verkopers of zelfs entertainers. Leerlingen dienen zich niet de vraag te stellen "wat kan ik doen met dit onderwijs?", maar: "wat doet dit onderwijs met mij?". De inspiratie en begeisterung in het onderwijs kan alleen worden hervonden, als het zich richt op een levend ideaal en een helder doel. 

  Goed onderwijs ontstaat door structureel hoge standaarden in schoolwerk en gedrag te verwachten en ondersteunen van zowel leraren als leerlingen, en de condities te scheppen die dat mogelijk maken; Dat vergt grote inzet, inspanning, concentratie, doorzettingsvermogen, voorbereiding, creativiteit, en zelfdiscipline.

   

  Cognitieve Vorming

  Lezen, Schrijven, Spreken, Denken 

  De belangrijkste cognitieve doelen van het basis en middelbaar onderwijs zijn goed leren schrijven, lezen, luisteren, argumenteren, spreken, rekenen, concentreren en denken.

  Taal is het medium van het denken, en een goede ontwikkeling van het gebruik ervan zou als een rode draad door het hele curriculum moeten lopen. Het klassieke onderwijs in Europa was gebaseerd op het concept van de Trivium dat zich richtte op het steeds beter en bewuster gaan beheersen van taal: door een goed begrip van Grammatica, Logica en Rhetorica.  Tegelijkertijd vormt de Trivium een paradigma voor alle vakken: onder grammatica in deze klassieke zin wordt onder meer verstaan het uit het hoofd leren van basiskennis, Logica is het vermogen de verbanden te zien en er over na te denken, en Rhetorica het goed communiceren en gebruiken ervan. Goed onderwijs bevat zo de elementen kennis, begrip en creativiteit. De Trivium benadrukt zo ook het belang van het uit het hoofd leren van feiten om een basis van kennis op te bouwen op jonge leeftijd, door het gebruik van herhaling en ritme (zie kennis en geheugen). De Trivium is niet een voorgeschreven blauwdruk of methode, maar een algemeen concept om de structuur van het leren te begrijpen. Wij geloven dat dit een betere basis biedt voor goed onderwijs dan veel van de nu dominante pedagogische stromingen. 

  De vorming van deze basis is steeds meer onder druk komen te staan door een verstrooiing van het curriculum tot allerlei secundaire thema's en activiteiten, met als gevolg dat veel leerlingen zelfs in de hogere klassen van de middelbare school geen goed begrip hebben van grammatica, niet goed of foutloos kunnen schrijven, een beperkte woordenschat hebben en weinig tot niet lezen. Taal is het medium van het denken,  en slordigheid of helderheid in de taal heeft hetzelfde effect op het denken. Daarom moeten deze basisvaardigheden weer structureel naar een hoger plan getild worden. Bijna alle leraren zouden zich moeten blijven richten op een goede beheersing ervan. Één leraar op de middelbare school kan moeilijk alleen optreden, bijvoorbeeld in het eisen van goed en correct geschreven proefwerken en huiswerk, dus zou een hernieuwde aandacht hiervoor in ieder geval schoolbreed gedragen moeten worden.

  Goed en helder leren schrijven vraagt veel oefening en nauwkeurige correctie, maar verscherpt het denken. Daarom pleiten wij voor structureel meer aandacht in het onderwijs voor het schrijven van opstellen: en met name

  een gerichte, schoolbrede visie om ervoor te zorgen dat leerlingen steeds beter gaan schrijven. Daarvoor is bijvoorbeeld het opnieuw schrijven van een opstel met nieuwe aanwijzingen van de leraar heel leerzaam. Helaas worden opstellen en schrijfopdrachten in het huidige onderwijs vaak niet goed uitgevoerd en staat de versiering centraal in plaats van de interne logica en het taalgebruik. Internetplagiaat kan en moet bestreden worden: leraren kunnen bijvoorbeeld zelf bedachte, zeer specifieke vragen stellen, zodat de verwoording van de argumenten wel van leerlingen zelf moet komen. Een andere optie is dat opstellen weer met de hand geschreven worden.

  De opkomst van de beeldcultuur ten koste van het geschreven woord vormt wel degelijk een punt van zorg. Veel en goed lezen ontwikkelt de woordenschat en het taalgebruik, en moet zoveel mogelijk gestimuleerd worden. Hoewel zondermeer verplicht stellen niet altijd de beste manier is om kinderen te laten lezen, kan  met een subtiele, gecombineerde inzet van ouders en school om het lezen van boeken vanzelfsprekend en belangrijk te maken, veel bereikt worden. Vervolgens zouden bijvoorbeeld een programma ingesteld kunnen worden van het lezen van (minimaal) één boek per maand gedurende de hele schooltijd: op de lagere school te beginnen met kinderboeken, en op de middelbare school steeds meer literatuur. Hier zou het verband tussen de literaire en culturele stromingen in verschillende landen met elkaar en met de geschiedenis sterker gezocht kunnen worden. Ook het lezen en bespreken van boeken kan goed klassikaal en gezamenlijk gedaan worden.

  Ons pleidooi voor een bewustere gerichtheid op het ontwikkelen van goed en helder taalgebruik betekent niet dat wij het belang van de betavakken willen verminderen, die even belangrijk zijn.

  Uitgangspunten

   

  Christelijke Vorming

  Wij beschouwen Christelijke vorming als een belangrijk onderdeel van goed onderwijs in Nederland, zowel voor kinderen uit gelovige als niet gelovige gezinnen. Onder Christelijke vorming wordt verstaan dat kinderen kennis maken met de Bijbelse verhalen en hun betekenis, met de basisprincipes, gebeden, en geloofsartikelen van het Christendom en met de persoon Jezus Christus als ideaal van liefde. In die zin is Christelijke vorming ook een geestelijke vorming, met als doel bij kinderen een in het Christelijk mensbeeld gegronde positieve innerlijke houding te ontwikkelen. Met name de jonge vormende jaren op de basisschool zijn van groot belang om kinderen te doordringen van goede waarden en gewoonten. Christelijke vorming helpt bij het tot bloei brengen van alle aspecten van de menselijke persoon.

  De mens heeft van nature een hang naar het oneindige. Pas door zich op een hoger ideaal te richten, kan hij volledig als mens leven. Deze gerichtheid op het Christelijk ideaal ontwikkelt en scherpt de geestelijke vermogens van kinderen door een spirituele gevoeligheid in hen te openen, en helpt hen om een sterk verantwoordelijkheidsgevoel te ontwikkelen, met vertrouwen in hun eigen talenten.

  Christelijke vorming draagt bij tot het ontwikkelen van een innerlijke orde in de ziel, die kinderen de basis geeft om een goed leven te leiden. Dit biedt hen een positieve en inspirerende visie op de mens en de wereld, die hun motivatie en doorzettingsvermogen kan versterken. Zo biedt het ook een tegenwicht tegen het materialisme, relativisme en utilitarisme waarvan het huidige onderwijs vaak doordrenkt is.

  Verder berust onderwijs altijd op een bepaald mens en wereldbeeld, dat richting en structuur geeft aan een cultureel ideaal. In Nederland wordt die traditie bewaard door de waarden, normen en gebruiken van het 2000 jaar oude Christendom. Hierin zijn de klassieke filosofie, de geest van vrijheid en de kardinale deugden voor het Westen bewaard gebleven, aangevuld, en verder tot wasdom gekomen. Door dit fundament van onze Westerse beschaving uit het onderwijs te halen worden kinderen afgesneden van hun eigen bronnen van herkomst. Wie de levens, geschiedenis, literatuur, en de ontwikkeling van onze beschaving wil begrijpen moet een diepgaand besef van het Christendom ontwikkelen.

   Christelijk mensbeeld

  Wij geloven dat ieder kind geschapen is als evenbeeld van God, met waardigheid, rede, vrije wil.  De Christelijke visie op de mens versterkt en waardigheid van het menselijke leven.  De

  natuur is niet alleen een "neutrale" verzameling moleculen, maar bevat zelf schoonheid, waardigheid en het idee van het Goede: het goede, schone en ware bestaan en door onderwijs en vorming leren kinderen de eerste stappen te zetten in het leren kennen ervan. God is Liefde en is in de persoon van Jezus Christus op aarde gekomen.

  Christelijke liefde is een dynamische, constant in beweging zijnde persoonlijke kracht in de verhouding tussen mensen onderling en met God. Het doel van Christelijk onderwijs is om ieder kind te helpen om zo goed mogelijk zijn eigen levensmissie te vervullen en daarvoor de door God gegeven talenten te ontwikkelen. Jezus Christus is hierbij het voorbeeld en de bron van liefde.

  Pijlers van Christelijke Vorming binnen het onderwijs

  Bij de Christelijke vorming van kinderen op school krijgt gestalte op de volgende manieren:

   

  1. Christelijke waarden worden overgedragen aan kinderen door het voorbeeld dat volwassenen in de omgeving geven. Christelijke vorming zit dus verweven als ethos in de school en de gemeenschap. Nauwe samenwerking en veelvuldig overleg tussen ouders en leraren is hierbij van groot belang om een overeenstemmende visie uit te dragen, zowel in de opvoeding als voor leerproces zelf. Een gerichtheid op het leren van deugden (zie: karaktervorming) en het persoonlijke contact tussen leraren en kinderen spelen een fundamentele rol.

   

  2. Godsdienstonderwijs vormt een onderdeel van het curriculum, door het vertellen en lezen van bijbelverhalen en het bestuderen van de basis van het Christelijk geloof en de tradities van de kerk.

   

  3. Dagelijks gebed, gezamenlijke vieringen en het deelnemen aan de tradities van de kerkfeesten en liturgische seizoenen maken een onderdeel uit van het schoolleven. 

   

  4. Kinderen doen mee aan een programma van sociale dienstbaarheid: zo krijgt Christelijke vorming een concrete gestalte en leren kinderen om naastenliefde in de praktijk te brengen en verantwoordelijkheid te nemen voor hun omgeving.

   

  Om later een weloverwogen beslissing te kunnen nemen over een persoonlijke relatie tot God in hun leven, moeten kinderen eerst kennis gemaakt hebben met het geloof, zodat ze beter weten waar het over gaat. Christelijke vorming kan zo een grotere vrijheid geven dan onderwijs dat zich krampachtig onthoudt van iedere morele en geestelijke richting uit angst voor de beschuldiging van indoctrinatie.

  Wij geloven dat een christelijke vorming niet de enige weg is, maar wel één hele goede weg.

  Volgens Confucius is de leraar-leerling relatie één van de meest fundamentele van het leven: de meester schenkt  zijn wijsheid en de leerling dankbaarheid en respect.

   

  Inspirerende en kundige leraren

  Het klassieke idee van meesterschap en wat het betekent om onderwijzer te zijn moet in ere hersteld worden: het is de persoonlijke band tussen leraar en leerling die het onderwijs leven in blaast. Het belangrijkste fundament van goed onderwijs is de persoonlijke aandacht en toewijding van kundige leraren, met de vrijheid om naar eigen inzicht de lessen vorm te geven. Daarom is het zo'n groot probleem dat onderwijsvernieuwingen hebben geprobeerd deze rol te reduceren en te neutraliseren, om van het onderwijs een soort anoniem, neutraal en gestandaardiseerd proces te maken. De meester kan verbanden leggen, tot de verbeelding spreken, aanmoedigen, precieze aanwijzingen geven en als voorbeeld fungeren: mits hij of zij daarvoor de ruimte krijgt.  Als de leraar te veel naast de leerling gaat staan en zich op zijn niveau plaats, kan geen gezag bestaan en is het veel moeilijker om een respectvolle omgang op te bouwen, en de bescheidenheid op te brengen die het leerproces van de leerling vereist. Volgens Confucius is de leraar-leerling relatie één van de meest fundamentele van het leven: de meester schenkt van zijn wijsheid en de leerling dankbaarheid en respect. Bovendien kan de leerling, als in het onderwijs al te veel  uit wordt gegaan van diens leefwereld waar de leraar zich aan aan dient te passen, al snel gaan denken dat de wereld om hem draait. Plato waarschuwde in het achtste boek van de Republiek al voor onzekere leraren die leerlingen imiteren in gedachten, spraak, kleding en geestesgewoonte, alsof deze professoren zelf niets geleerd hadden en voor niets staan behalve de laatste mode. Dit gevaar dreigt als leraren niet het respect en de autoriteit ontvangen die hun vak mogelijk maakt. Onderwijs is voor een groot deel ook nabootsing (mimesis) van de denkstappen en handelingen van de leraren. "Educare", betekent niet voor niets óók "uit - leiden".

  de inzet van de leerling

  Leraren hebben de afgelopen decennia veel autoriteit verloren: als kinderen niet presteren, zijn zij de eersten die zich moeten afvragen of zij niet iets verkeerd doen, of dat een betere methode ontwikkeld moet worden. Hoewel

  een zekere kritische blik op zichzelf altijd goed is, schept de huidige onzekere balans een gevaarlijke situatie: het plaatst de nadruk voor verbetering en inzet te veel bij de leraren, en daardoor al snel weg van de kinderen.

  Maar de allerbelangrijkste factor voor geslaagd onderwijs het niveau van inzet en toewijding van de leerlingen zelf: als zij werkelijk gedreven, geconcentreerd en gemotiveerd werken, zullen ze leren en eruit halen wat erin zit, anders niet -wat leraren en onderwijskundigen ook aan concepten en methodes bedenken. Het belangrijkste dat leraren en methoden kunnen bewerkstelligen is dus het scheppen en ondersteunen van een gemotiveerde houding. vanuit de liefde voor hun vak, maar dat kunnen zij alleen als de plicht en de nadruk om dit te doen ook bij de leerlingen zelf ligt.

  Het vormen van jonge personen is één van de meest eervolle en belangrijke beroepen in de maatschappij. Daarom streeft Stichting Aristoteles naar het bevorderen van de status van het beroep en proberen wij bij te dragen aan een sterker algemeen besef van het grote belang van goede leraren.

  Op dit moment ontwikkelen wij plannen om een zomerschool voor leraren op te zetten zowel voor middelbaar als basisonderwijs. Hier zullen zowel aankomende als al werkende leraren zich kunnen verdiepen in de klassieke en christelijke vormingsidealen.

   

  De Everest school 

  Een tweetalige particuliere basisschool voor een hoge kwaliteit van onderwijs en geestelijke vorming.

  Jong geleerd is oud gedaan! Er is een groeiende behoefte in Nederland aan onderwijs gericht op de vorming van alle aspecten van het kind: dus naast cognitieve en kunstzinnige vorming, ook op karakter- en geestlijke vorming. Goede vorming op jonge leeftijd biedt een essentiële basis voor talentenontwikkeling en bloei op de middelbare school en verdere studie. In de ons omringende landen zijn er verschillende particuliere scholen die er met behulp van subsidie, hogere ouderbijdragen en aanvullende fondsen in slagen een zeer hoge kwaliteit van onderwijs te bieden. Vaak dienen deze scholen ook als inspiratie voor het reguliere onderwijs in hun land. Na een jarenlange ervaring op het gebied van particulier onderwijs in Spanje, Engeland en Amerika zijn wij er van overtuigd geraakt dat deze modellen ook toegepast kunnen worden in Nederland. 

  De Everest school is zo'n nieuw initiatief. Het is een particuliere, katholieke tweetalige basisschool in Den Haag. De doelstelling is: om kinderen vanaf jonge leeftijd een zeer hoge kwaliteit van onderwijs en vorming te bieden, dat tezamen met een passie voor het cognitieve leren, ook speciaal gericht is op karaktervorming, het ontwikkelen van goede gewoontes en discipline en het bijbrengen van morele en spirituele waarden. 

  Dit bewerkstelligen wij door kleine klassen van tot de 20 kinderen, die een zeer persoonlijke toewijding en ondersteuning krijgen van onze ervaren en deskundige leerkrachten. Het curriculum is hoogstaand en breed, met bijvoorbeeld:

   

  • Nederlandse en internationale kinderen worden samen onderwezen: een trans-nationaal model
  • Dagelijkse sport en beweging
  • Dagelijkse muziek en zangles
  • Nadruk op geheugenontwikkeling
  • Bevorderen van goed taalgebruik door veel lezen en het schrijven van opstellen.
  • Leren van Engels in het Engels vanaf groep 1
  • katholiek ethos
  • Programma voor het ontwikelen van deugden
  • Programma voor sociale dienstbaarheid o.a. in de buurt
  • Gezonde lunch op school
  • Uitgebreid programma van naschoolse activiteiten met sport, muziek, kunst, extra hulp etc.

  Wij gaan uit van een klassikaal model, met een zeer sterke persoonlijke gerichtheid op de vorderingen van individuele leerlingen, op het cognitieve en op het emotionele vlak. De kundige, enthousiasmerende en liefdevolle aandacht van de leraar is de basis van het onderwijs, en de leraar is de centrale persoon bij kennisoverdracht en het aanleren van vaardigheden. De school hecht zeer veel aan de wederzijdse betrokkenheid tussen ouders en school, en ouders verplichten zich tot actieve deelname.

  Ouders leveren een hoge bijdrage aan de bekostiging van de school van € 6000 per jaar. Daarnaast is een beurzenplan opgezet voor kinderen met financieel minder draagkrachtige ouders, zowel autochtonen als allochtonen. De Stichting beschikt over een startkapitaal voor een deel van de investering, en wij zijn inmiddels benaderd door een groep geïnteresseerde gezinnen in Den Haag en omgeving, om het project verder van de grond te krijgen. Wij zijn inmiddels op zoek naar en geschikte locatie.

  Heeft u interesse, als ouder, leraar of om andere redenen, neem dan contact met ons op. Wij horen graag van u!