Ontboezemingen bij drie en dertig jaar srefidensie

Download This Document (.pdf)



  • Leitmotiv

    Mag ik mijn beschouwingen aanvangen met een geliefkoosde uitspraak van wijlen Jaggernath Lachman? Mooie woorden zijn niet altijd waar en ware woorden zijn niet altijd mooi.

    In november van het jaar 2000  kreeg ik van NRC- Handelsblad de vererende uitnodiging, om samen met de heren Arron en Lachmon de balans op te maken van vijf en twintig jaar onafhankelijkheid. De heer Arron liet het afweten voorgevende dat hij het talent miste om te schrijven. De heer Lachmon bereed zijn stokpaardje "de verbroederingspolitiek". Ik schreef een verhandeling over de mogelijke oorzaken van het falen van zowel democratie als economie.

    "Ondanks geldtransfusies van meer dan vier miljard gulden, vermoedelijk het hoogste bedrag per capita in de wereld," schreef ik destijds, "is de verborgen werkloosheid groter dan ooit.De ambtenarij is verworden tot een soort werkverschaffing waar duizenden mensen aan het werk worden gehouden. Overheid en inwoners zijn verslaafd geraakt aan hulp. Economische vooruitzichten zijn mistig. Binnenlandse ondernemers dienen zich nauwelijks aan; buitenlandse ondernemers staan niet echt te trappelen om er iets te beginnen. De toekomst ziet er dus duister uit.".

    Oorzaken stagnatie

    Vervolgens ventileerde ik mijn mening over de oorzaken van de stagnatie: "Er is veel gezegd en geschreven over het karakter van de Surinaamse samenleving", schreef ik "De voorouders van de huidige Surinamers kwamen uit verschillende continenten. Zij werden niet gerekruteerd uit de beste elementen. Dat op zich is niet zo erg. Erg is wel dat het land nooit een aristocratie heeft bezeten met een uitstraling; met waarden, normen en gedragingen waaraan de samenleving zich zou kunnen optrekken. Degenen die door het moederland daarheen werden gestuurd werden niet gerekruteerd uit gegoede kringen. Priesters en fraters kwamen uit boerengezinnen uit Brabant en Limburg, adellijke figuren of academici van uitzonderlijk gehalte gingen er niet heen..Daardoor kon de Surinaamse 'elite' geen mensen leveren om de leiding van de staat over te nemen toen de tijd daarvoor was aangebroken In haar gelederen bevonden zich geen mensen die daarvoor geprogrammeerd waren. Die van jongs af aan waren geïndoctrineerd met ideeën over verantwoordelijkheid jegens land en volk, juiste gezagsuitoefening, juiste omgangsvormen en burgerplicht."

    Vacuüm

    "De leiders die in het vacuüm naar boven schoten," vervolgde ik "hadden en hebben niets te bieden aan land of volk. Ze zijn weinig bereisd, weinig belezen, weinig onderlegd. De afstand tot de volgelingen is te klein. Degenen die als academici naar het land terugkeren kunnen niet in de leemte voorzien. Zij sluiten zich tijdens de studie in het buitenland niet aan bij personen die hen een verfijnde levensstijl of een maatschappelijk ethos zouden kunnen bijbrengen maar klitten aan elkaar vast. Ze zijn, zoals een hoogleraar eens opmerkte, cultuurloze mensen met een doctoraal bul die niet aan het korpsleven deelnemen waardoor zij niet in staat zijn spelenderwijs vaardigheden te verwerven die niet strikt met de vakkennis of latere beroepsuitoefening te maken hebben, maar die in het verdere leven toch van doorslaggevende betekenis zullen blijken te zijn voor de optimale functionering in een ander circuit of om leiding te geven.Elke Surinamer acht zich daardoor instaat om in debat te treden met wie dan ook over welk onderwerp dan ook. Op de Antillen zegt men over deze eigendunk: God weet alles, maar de Surinamer weet meer. Is het te verwonderen dat er niets van het land is terecht gekomen? Reeds Mattheus wees erop: als blinden blinden leiden komen ze beiden in de sloot terecht."

    Verbroedering zonder verzustering

     Tot zover enige citaten uit het artikel dat in het jaar 2000 verscheen. Hoe ziet de balans na drie en dertig jaar srefidensie eruit? Is er veel veranderd? Inderdaad, maar helaas niet in positieve zin. Opvallend is de zelfingenomenheid die zich in de tussentijd van veel Surinamers heeft meester gemaakt. In talrijke liederen en op buitenlandse fora wordt in alle toonaarden verkondigd, dat Suriname als toonbeeld mag dienen voor de wereld als geslaagde multiculturele samenleving en de succesvolle integratie van alle bevolkingsgroepen. Is dat wel zo? Is dat geen wishful thinking? De buitenlander die dit te horen krijgt, vraagt zich vol verbazing af hoe het dan zat met de exodus van duizenden en nog eens duizenden Surinamers nauwelijks drie en dertig jaar geleden, toen de onafhankelijkheid in aantocht kwam. Is er geen sprake van een latente vrees voor elkaar? En is de kortgeleden door het parlement aangenomen wapenwet, die een ieder toestemming geeft om een burger die zich onbevoegd op zijn terrein bevindt dood te schieten niet een manifestatie van die vrees? In het voorbijgaan vermeld ik, over integratie gesproken, dat in Nederland vermoedelijk meer gemengde huwelijken worden voltrokken dan in Suriname. Dat vormt toch ook een maatstaf voor de liefde voor elkaar? "They mix but do not combine" in de woorden van een beroemde socioloog..Verbroedering zonder verzustering.

    Wereldrecord

    Degenen die Suriname ten voorbeeld stellen voor de wereld van een harmonische samenleving, vergeten daarbij ook te vermelden dat de democratie nauwelijks vijf jaar na de onafhankelijkheid op hardhandige wijze om zeep werd gebracht. Een wereldrecord, vermoedelijk alleen geëvenaard door Haïti waar kort na de onafhankelijkheid de dictatuur haar intrede deed. Een uniek feit overigens, niet alleen vanwege het gemak waarmede ze plaatsvond, maar meer nog door het gehalte van de plegers -sergeanten en korporaals- waarvan mag worden betwijfeld of ze wel enige notie hadden van economie of staatkunde. Het gemak waarmede de wettige regering opzij kon worden geschoven, het opsluiten, vernederen en doodschieten van gezagsdragers en vooraanstaanden, gevolgd door straf immuniteit voor en bewieroking van de plegers, vormen inmiddels een prachtige aansporing voor recidive en geven te denken.

     

    Onvrede

    Er heerst een latente onvrede in het land. Slechts weinigen zijn tevreden met het bestaan. Bijna dagelijks wordt een nieuwe politieke partij opgericht met het doel strijd te leveren tegen de zittende regering. Het venijnige taalgebruik en de dagelijkse aanwakkering van de ontevredenheid, geven in het licht van het gemak waarmede het wettige gezag kan worden op zij geschoven, te denken over wat het land te wachten staat. Vechtpartijen en bekvechterijen in het parlement zijn aan de orde van de dag,  vormen gebeurtenissen die nauwelijks meer de pers halen en worden zelfs door het comité van kerken ervaren als volkomen normaal. Stakingen en stakingsdreigingen worden ervaren als gewone zaken waar niemand zich echt druk over hoeft te maken. Geen mens die zich bekommert om de impact daarvan op buitenlandse investeerders, op de opvoeding of op de samenleving. Hebben de talrijke onderwijsstakingen invloed op het onderwijs? Kom nou. De examencijfers eventjes opschroeven en het geslaagdenpercentage vertoont zelfs een stijging. Welk effect dit alles heeft op de jeugd ? Als je je zin niet krijgt sla je er oplos of ga je in staking simple comme bonjour.

    Patriottisme.

    Ook het begrip patriottisme kreeg in Suriname een nieuwe dimensie. In veel liederen worden Suriname en het Surinamer- zijn bezongen en het is tegenwoordig bon ton als iemand zich voorgeeft patriot te zijn.......
    Hoe ziet de werkelijkheid eruit?
    Als de Surinaamse voetbalploeg met maar  liefst zeven nul van Costa Rica verliest zijn daar weinigen die daar warm of  koud van worden. Als het Surinaamse elftal tegen Haïti speelt zitten er meer Haïtiaanse ingezeten dan Surinamers in het stadion..

    Deze wonderlijke beleving van het begrip patriottisme, treffen we overigens niet alleen bij de Surinamers in Suriname aan, maar ook bij de Surinamers die de benen namen naar Europa.
    Een Marokkaan wordt burgemeester van een grote stad als Rotterdam terwijl wij toch de oudste papieren hebben.
    Er wonen bovendien meer Surinamers dan Marokkanen in Rotterdam. Er zitten in de Tweede Kamer in Nederland welgeteld twee Surinamers en maar liefst tien Marokkanen en Turken. Deze mensen hebben zelfs kans gezien door te dringen tot de Nederlandse  ministerraad.
    Wie maalt daarom!
    Wie vraagt zich ernstig af of aan deze tendens niet iets te doen valt? Onderzoek naar en verandering van de attitudes van de Surinaamse mens bijvoorbeeld. Wie is in staat de Surinamers in Nederland zover te krijgen dat zij als een man of vrouw gaan staan achter een landgenoot? Onze landgenoot mr.dr. Hugo Fernandes Mendes, een zeer erudiet man,  stelde zich een jaar of wat geleden kandidaat voor het Europese parlement. Als alle Surinamers in Nederland hun stem op de man hadden uitgebracht hadden wij als volk trots mogen zijn net als op onze voetballers. Dat zou pas een demonstratie van patriottisme zijn geweest.

    Gelatenheid

    In het economische vlak plegen de Surinamers alles met een zekere gelatenheid en onverschilligheid over zich heen te laten gaan. Billiton kondigt aan te zullen vertrekken waardoor honderden gezinnen brodeloos zullen worden. De aankondiging vormt niet het gesprek van de dag. Van solidariteit of mededogen met de slachtoffers is geen sprake. Nou ja. Wie is BHP Billiton. .Een Surinaamse professor van een hogeschool gaf vanuit Nederland aan de regering de raad om niet naar Canossa te gaan en niet te buigen voor Billiton en om geen koloniale en nederige houding aan te nemen, maar een volwassen houding zoals dat een onafhankelijk Suriname betaamt. Wat zijn wij toch geweldig! De winst van B.H.P.Billiton van 20 miljard dollars per jaar is zes keer zo groot als de hele Surinaamse begroting van drie miljard dollar. Billiton opereert in 25 landen zonder dat wij van problemen zijdens die landen vernemen. Blijkbaar zijn ze daar blij met de maatschappij. In Suriname wordt gezegd dat ze ons land uitbuiten dus ze mogen gerust verdwijnen. Over uitbuiting gesproken. Ik veronderstel dat ze het daar in Australië op het hoofdkwartier van Billiton van pure ellende over het verlies van de enorme winsten die ze in  Suriname maken, nu al in hun broek doen. En dan te bedenken dat een  machtig land als Turkije zich in alle bochten wringt en  bereid is in het stof te kruipen  om maar te mogen toetreden tot de EU. Maar wij zijn geweldig, we zijn onafhankelijk en slikken niets meer van niemand.

    Rijk land

    Suriname is het zeventiende rijkste land ter wereld... Hoe komt het dan dat de afgelopen vijftig jaar geen enkel belangrijk bedrijf zich in ons land is komen vestigen? Bruynzeel, Wageningen,  Marienburg, ABN  etc. namen integendeel de benen. 
    Is de bewering dat we zo rijk zijn een fabel of wringt de schoen elders?.

    Er zijn in Kenia, een tropisch land net als Suriname, Nederlandse  landbouwbedrijven gevestigd met een omvang van 120 voetbalvelden Waarom niet in Suriname?

    Er zijn in Ghana, Nigeria en Zuid Afrika Nederlandse voetbalscholen waar de jeugd wordt opgeleid. Waarom niet in Suriname? Terwijl de Hollanders bliksemsgoed  weten dat  Suriname toch geweldige voetballers kan voortbrengen. Veel grote Nederlandse bedrijven laten hun boekhouding via internet in India en Turkije verzorgen. Waarom niet in Suriname waar we toch Nederlands spreken? Hollanders gaan tegenwoordig helemaal naar India om zich daar te laten opereren vanwege de wachtlijsten. Waarom niet in Suriname waar de gezondheidszorg toch van hetzelfde gehalte is? Geen mens die zich daarover bekommert of de wenkbrauwen fronst.

    Haat liefde verhouding

    Er bestaat een haat liefde verhouding met Nederland zelfs in kringen waar men het beter behoorde te weten. De heersende opinie is dat de Nederlanders  steeds erop uit zijn om Suriname uit te buiten en zijn rijkdommen in te pikken.  Eigenaardig is, dat diezelfde Nederlanders miljarden blijven steken in de Antillen terwijl daar niets in te pikken valt. Met uitzondering van Suriname is geen enkel land  bij mijn weten onafhankelijk geworden met geld toe. Indonesië moest  daarvoor zelfs betalen. Dat wij naast een enorme oprotpremie ook nog een rijk land als cadeau meekregen, ach wie maalt daarom. Dat Nederland miljarden uitkeert aan onze mensen in Nederland -als ze waren achtergebleven waren we de sigaar geweest- ach wie maalt daarom. De oprotpremie van drie en een half miljard is volgens velen, en niet de eersten de besten, toch maar een schijntje van  de rijkdommen die zouden zijn weggesleept. Er moeten nog  herstelbetalingen komen van vele miljarden. Geen wonder dat Nederlandse ondernemingen wegblijven. Straks worden hun bedrijven nog geconfisqueerd ter aflossing van de eeuwigdurende schuld.

    Hand-outs

    Suriname is geworden tot een land van hand-outs. Als een school iets nodig heeft wordt bij Nederland aangeklopt. Als hetgeen wordt gevraagd nou eens nuttig zou zijn om de zelfredzaamheid te stimuleren- bijvoorbeeld verf om de schoolgebouwen door leerkrachten en leerlingen eens netjes in de verf te zetten- zou elk weldenkend mens daar vrede mee hebben gehad. Maar neen, er wordt gevraagd om computers om in de bouwvallen die voor scholen doorgaan geplaatst te worden.

    Sponsoring is de nieuwste rage. Als een groep een snoepreisje wil maken naar Nederland of geld nodig heeft voor een ander belangrijk doel, worden de neuzen geteld van ondernemingen of particulieren die in de centen zouden kunnen zitten om voor de kosten op te draaien. Een tegenprestatie leveren is er nooit bij. Nooit wordt aangeboden om tuinen of straten of erven schoon te maken. Met een variant op wat president Soekarno eens zei, Suriname is bezig te worden een volk van bedelaars en een bedelaar onder de volkeren.

    Leiderschap

    In Suriname belanden ministers bij bosjes op de vuilnisbelt. Ze schijnen niets goeds te kunnen doen.. Men schijnt meer respect te hebben en bewondering op te kunnen brengen voor mensen die nooit iets bijzonders in hun leven gepresteerd hebben. Mensen als Johan Adolf Pengel, die nooit een studie hebben afgerond, nooit  behoorlijk leiding hebben gegeven, .nooit iets behoorlijks in de sport hebben gepresteerd of een bedrijf hebben opgebouwd. Kortom nooit iets hebben verricht waarvoor enige inspanning vereist is. Mensen wier enige vermogen is elders geld bij elkaar te bedelen om een deel daarvan toe te schuiven aan de achterban zonder dat die daarvoor iets behoeft terug te geven of iets behoeft te presteren. Zoals de moesjes in een documentaire die kortgeleden vertoond werd zeiden: Pengel was geweldig want hij liet ons niet pienaren. Hij gaf ons te eten. Niemand die zei: dank zij Pengel (of de militairen) kregen wij fabrieken en werk en een omgeving om trots op te zijn.

    Srefidensie

     Drie en dertig jaar srefidensie! Dat wij nog kunnen feestvieren ondanks de schaarse pronkjuwelen die wij in al die jaren tot stand wisten te brengen, zoals daar zijn staatsolie die jaren terug bijna om zeep werd gebracht, goudbedrijf Cambior dat al wordt beschuldigd van uitbuiting dus haar langste tijd wel zal hebben gehad en de vaste oeververbinding over de Suriname rivier, is werkelijk een mysterie. 

    Men mag mij, als gebruikelijk, verwensingen naar het hoofd slingeren en mij van landverraad beschuldigen, maar ik weiger 25 november te zien als feestdag.

     

    Ik zou 25 november eerder willen zien als bezinningsdag. Wat zou ik toch blij zijn geweest met een presidentiële redevoering van de volgende inhoud: Volk van Suriname. Laten wij een voorbeeld nemen aan het Amerikaanse volk dat een man heeft gekozen, puur op zijn kwaliteiten zonder te letten op diens etnische achtergrond. Volk van Suriname. Laten we goed kijken naar Barack Obama een ontwikkelde man, die bezig is een team samen te stellen van ontwikkelde mannen en vrouwen om het land te leiden in moeilijke tijden en daarbij alleen let op kwaliteit. Die bereid is politieke scheidslijnen te overbruggen zolang betrokkene maar iets voor het land kan betekenen. Die zelfs verklaarde tegenstanders en vijanden de hand reikt, zolang die maar iets kunnen betekenen voor het vaderland. Volk van Suriname, laten wij ons voornemen elkaar niet steeds af te breken en eindelijk eens respect op te brengen voor echte waarachtige kennis. Laten wij eindelijk eens een beetje rust gunnen aan de gezagsdragers om het werk waarvoor ze zijn ingehuurd te volbrengen. Laten we ons lot in handen leggen van harde werkers  met kennis van zaken die ons leren werken en ons niet toestaan met luieren of onzinnig gebabbel  de dag door te brengen, zodat wij over pakweg 17 jaar bij de viering van vijftig jaar srefidensie met trots kunnen wijzen op wat wij met zijn allen tot stand gebracht hebben met onze eigen handen en zonder hulp van anderen.

     

    Een schone prachtige stad met mooi geverfde huizen, vrij van door onkruid overwoekerde erven, kapotte straten en krotten. Een land bewoond door goed geklede, beschaafde, ontwikkelde mensen. Met blije en tevreden inwoners, niet omdat ze weer eens te eten hebben gekregen van de bedeling of omdat zij de gehele dag niets hebben behoeven te doen bij de werkverschaffing of in de ambtenarij, maar doordat ze nuttig werk hebben verricht tot meerdere glorie van het vaderland. Want mijne mensen, als wij zo doorgaan zal het land bij ons vijftig jarig jubileum nog steeds swietie zijn maar voor slechts a happy few.

     

    Also

    W.R.W. Donner, The financial mechanism of the Netherlands Antilles,

    promotor: prof. mr. dr. G.M. Verrijn Stuart, 23 juni 1961

     




0.3751 // 35