Openingstoespraak Goedgedrag voor het nieuwe zittingsjaar 2008-2009

Download This Document (.pdf)



  • Openingstoespraak Z.E. de Gouverneur van de Nederlandse Antillen voor het nieuwe zittingsjaar 2008-2009 van de SER,

    vrijdag 11 april 2008, 12.00 uur, Marriott Hotel

     

    Mijnheer de voorzitter, leden van de Raad, dames en heren genodigden,

     

    "Geen gift is kostbaarder dan goede raad", sprak de grote onafhankelijke denker Erasmus ruim 500 honderd jaar geleden uit. Daarmee onderkende hij toen al dat goede raad duur is, in de overdrachtelijke zin natuurlijk. Goede raad is schaars, dus je moet er zuinig op zijn en er verstandig en behoedzaam mee omgaan. Zo ook met de adviezen van de Sociaal Economische Raad van de Nederlandse Antillen, de belangrijkste adviseur van de regering als het gaat om het te voeren sociaal-economisch beleid. Ik wil vanmiddag stilstaan bij het belang van de SER voor een voorspoedige ontwikkeling van de bevolking van ons land, nu en in de toekomst.

     

    In de plaatjes en modellen van de nieuwe staatkundige structuur komen wij de SER nog niet of nauwelijks tegen. Ook in de discussies en in de neerslag van de onderhandelingen met Nederland over de staatkundige toekomst wordt de SER niet genoemd.

    Dat doet uiteraard vragen rijzen over de positie van de SER in de toekomst. Komt de SER terug in de nieuwe staatkundige constellatie en zal die SER eilandelijk zijn georganiseerd dan wel supranationaal, in samenwerking tussen de verschillende eilanden? Of luiden wij vandaag met de opening van het nieuwe zittingsjaar 2008-2009 meteen het begin van het einde in voor de SER van de Nederlandse Antillen? Met andere woorden: is er nog een SER na de staatkundige hervormingen of zijn wij dan ten einde Raad? Ik hoop van harte dat het laatste niet het geval zal zijn.

     

    Eén van de belangrijke functies van de SER is het creëren van maatschappelijk draagvlak voor het regeringsbeleid. Dat kan door in tripartiete vorm - werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers en onafhankelijke leden - te discussiëren over beleidsvoornemens en daarover gevraagd en ongevraagd te adviseren. Deze adviesfunctie komt beter tot zijn recht naarmate de SER in staat wordt gesteld in een vroeg stadium van de beleidsvorming betrokken te worden. Daar ligt een belangrijke verantwoordelijkheid voor de regering. Maar uiteraard kan de SER zelf ook het initiatief nemen tot het geven van advies.

    Maatschappelijk draagvlak voor het sociaal-economisch beleid is essentieel voor een stabiele, duurzame ontwikkeling van een land.

    De SER hanteert daarbij een breed welvaartsbegrip. De Raad onderkent dat het niet alleen gaat om materiële vooruitgang, maar ook om aspecten van sociaal welzijn en een goede kwaliteit van leefomgeving. Voor het creëren van draagvlak voor het te voeren beleid zijn solidariteit en de wil tot samenwerking van groot belang. Ik mis die solidariteit en die wil tot samenwerking nogal eens in de Nederlandse Antillen. En daarmee doen wij elkaar en onszelf veel tekort. Ik zou daarom in dit kader willen pleiten voor investering in de sociale dialoog. Alleen zo wordt maatschappelijk draagvlak gecreëerd en daarmee consistent beleid.

     

    Niet minder belangrijk is de zogenaamde forumfunctie van de SER. De SER biedt de sociale partners een platform, een forum, om overleg te voeren over zaken die werknemers en werkgevers aangaan. Met dit overleg kan een klimaat worden geschapen waarbij door sociale partners in een gezamenlijke strategie wordt ingezet op duurzame sociale en economische ontwikkeling.

    Waartoe een dergelijk klimaat kan leiden, illustreert het historische Akkoord van Wassenaar zoals dat in de herfst van 1982 in Nederland werd gesloten. Ofschoon niet in SER-kader, werden daar door overheid en sociale partners belangrijke afspraken gemaakt. Het Akkoord besloeg niet meer dan één A-4tje, maar het had een grote impact.

    Het had gunstige sociale en economische gevolgen voor Nederland voor de langere termijn: de werkloosheid daalde, de concurrentiepositie van Nederland ten opzichte van het buitenland verbeterde en de overheid verlaagde de lasten. Internationaal werd gesproken over de Dutch Miracle. Maar niet minder belangrijk: het Akkoord luidde het einde in van het tijdperk van de polarisatie en bevorderde langdurige maatschappelijke stabiliteit. Gezamenlijk overleg en het sluiten van compromissen wordt sindsdien in Nederland gezien als een goede manier van onderhandelen tussen sociale partners.

     

    Mijnheer de voorzitter, dames en heren,

     

    De SER staat voor grote uitdagingen. Niet alleen verandert vanwege de staatkundige wijzigingen de eigen positie, maar deze hervormingen brengen tevens belangrijke financiële en daardoor ook sociaal-economische gevolgen met zich mee. Als met het proces van staatkundige herstructurering ook de de schuldsanering van start kan gaan, zal er ruimte op de begroting ontstaan die ten goede kan komen aan goed onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, sociaal beleid en armoedebestrijding. Maar ook zal deze financiële ruimte mogelijk leiden tot groei-stimulering op de eilanden.

    Ik heb mij wel eens laten vertellen dat een duikbootbemanning die - na maanden onderzee te zijn geweest - voor het eerst weer frisse lucht inademt, zich van het teveel aan zuurstof kortdurend duizelig en zelfs misselijk kan voelen. Zo zou het ook onze economie kunnen vergaan als deze na de schuldsanering een nieuw evenwicht moet zoeken. Maar na het vinden van een nieuwe balans kunnen positieve gevolgen voor de rentestand, voor de hoeveelheid beschikbare financiële middelen en voor de investeringen in werkgelegenheid haast niet uitblijven.

     

    In die nieuwe situatie van economische heroriëntatie is er voor de SER een belangrijke taak weggelegd. In goede samenspraak met de overheden zullen werknemers- en werkgeversvertegenwoordigers èn onafhankelijke leden dan moeten werken aan een nieuwe ordening van de sociaal-economische verhoudingen. Samen met een goed ontwikkelde sociale dialoog biedt die nieuwe situatie kansen en perspectieven. De tijd van armoede verdelen kan dan blijvend voorbij zijn.

     

    Mijnheer de voorzitter, dames en heren,

     

    Ik kom tot een afronding.

    Evenals voor veel andere organisaties is de positie en organisatie van de SER in de toekomst nog een punt van overweging. Daarover wordt ook binnen de Raad zelf nog gediscussieerd, zo heb ik begrepen. Verschillende varianten zijn daarbij denkbaar. Ik ga deze hier niet allemaal langslopen. Maar voorop zal moeten staan dat de advies- en forumfunctie van de SER adequaat zal moeten blijven worden vervuld. Institutionele versterking en niet verzwakking zou het uitgangspunt moeten zijn. Om de negatieve effecten van schaalverkleining op te vangen zou minimaal kunnen worden ingezet op samenwerking met de andere eilanden. Ook de onafhankelijkheid van de Raad ten opzichte van regering en parlement is een groot goed. Daarbij hoort ook een passende wettelijke verankering.

     

    Ik heb met het voorgaande duidelijk willen maken dat de bevolking van ons land belang heeft bij stabiele sociale verhoudingen en dat in het bereiken daarvan de SER een sleutelrol kan vervullen. Er zal dan ook op de datum van overgang onverminderd behoefte bestaan aan een sterke Raad of Raden. Hoe die er precies uit zal komen te zien, weet nog niemand. Wat dat betreft geldt hier het spreekwoord:  Komt tijd, komt Raad.

    Ik verklaar het nieuwe SER-jaar 2008-2009 voor geopend.

     




0.3267 // 37